به گزارش اطلاعات آنلاین به نقل از رویترز، پیشتر مقامهای آگاه تأیید کرده بودند که امارات متحده عربی پیش و پس از آتشبس به خاک ایران حمله کرده و حالا گفته میشود دستکم در یکی از این حملهها با اسرائیل هماهنگ بوده است.
دو مقام آگاه غربی و دو مقام ایرانی گفتند که عربستان در تلافی حملههایی که در جنگ علیه این کشور انجام شده، چند حمله بدون اطلاعرسانی به ایران انجام داد. این نخستین باری است که مشخص میشود پادشاهی عربستان مستقیماً در خاک ایران اقدام نظامی انجام داده و نشان میدهد این کشور در دفاع از خود در برابر رقیب اصلی منطقهای جسورتر شده است.
هنوز مشخص نیست عربستان به کدام اهداف در ایران حمله کرده است. پادشاهی سعودی که رابطه نظامی عمیق با ایالات متحده دارد، به شکل سنتی برای محافظت از خود به ارتش آمریکا وابسته بوده، اما جنگ ۱۰ هفتهای این پادشاهی را در برابر حملههایی که به چتر نظامی آمریکا رسوخ کردهاند، آسیبپذیر کرده است.
از زمان آغاز جنگ، ایران هر شش کشور شورای همکاری خلیج فارس را با موشک و پهپاد هدف قرار داد. ایران نه تنها به پایگاههای نظامی آمریکا، بلکه به اماکن نظامی، فرودگاهها و زیرساختهای نفتی حمله برد، تنگه هرمز را بست و تجارت جهانی را مختل کرد.
این دومین کشور خلیج فارس است که پس از گزارشهایی مبنی بر حملههای مخفیانه امارات به ایران، به ایالات متحده و اسرائیل در جنگ علیه ایران میپیوندد. بلومبرگ روز سهشنبه به نقل از «افراد آگاه» گزارش داد که امارات پیش و پس از آتشبس ۸ آوریل حملههایی به ایران انجام داده است.
یکی از این حملات که در پاسخ به حمله ۵ آوریل ایران به سایت پتروشیمی بروج انجام شد، با اسرائیل «هماهنگ» شده بود. این دو کشور در حمله اسرائیل به مجتمع پتروشیمی پارس جنوبی در روز بعد با هم همکاری کردند. همکاری بین امارات و اسرائیل شامل اشتراکگذاری اطلاعات، شناسایی و رهگیری موشکها و پهپادهای ایرانی و انتخاب اهداف بود.
طبق اعلام وزارت دفاع امارات، در جریان جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، تهران حدود ۵۵۰ موشک بالستیک و کروز و بیش از ۲۲۰۰ پهپاد به امارات شلیک و این کشور را به مهمترین هدف حملهها در منطقه تبدیل کرد. مقامهای آمریکایی این هفته اعلام کردند که اسرائیل یک سامانه گنبد آهنین و سربازانی را برای راهاندازی آن به امارات اعزام کرده است.
در همین حال، عربستان سعودی تلاش کرد از تشدید درگیری جلوگیری کند و از جمله از طریق سفیر تهران در ریاض، مرتباً با ایران در تماس بود. یک مقام ارشد وزارت خارجه عربستان درباره اینکه آیا توافقی برای کاهش تنش با ایران به دست آمده گفت: ما بار دیگر بر موضع ثابت سعودی مبنی بر حمایت از کاهش تنش و خویشتنداری در راستای ثبات، امنیت و رفاه منطقه و مردم آن تأکید میکنیم.
مقامهای ایرانی و غربی گفتند عربستان سعودی ایران را از این حملات آگاه کرده بود و پس از آن، تعامل دیپلماتیک فشرده و تهدیدهای عربستان برای تلافی بیشتر آغاز و منجر به تفاهم بین دو کشور برای کاهش تنش شد. یک مقام ایرانی هم تایید کرد که تهران و ریاض برای کاهش تنشها توافق کردهاند و گفت این اقدام با هدف «توقف خصومتها، حفظ منافع متقابل و جلوگیری از تشدید تنشها» انجام شده است.
تنشزدایی با میانجیگری چین در سال ۲۰۲۳ باعث از سرگیری روابط تهران و ریاض شد. با باز ماندن دریای سرخ برای کشتیرانی، عربستان برخلاف بیشتر کشورهای حوزه خلیج فارس، توانست در طول درگیری به صادرات نفت ادامه دهد. ترکی الفیصل، رئیس سابق اطلاعات عربستان، در یادداشتی در روزنامه عرب نیوز نوشت: وقتی ایران و دیگران سعی کردند پادشاهی را به کوره نابودی بکشانند، رهبری ما تصمیم گرفت دردهای ناشی از همسایه را تحمل و از جان و مال شهروندان محافظت کند.
منابع غربی گفتند تا پایان ماه مارس، تماسهای دیپلماتیک و تهدید عربستان برای اتخاذ رویکردی تندتر شبیه به امارات، منجر به تفاهم برای کاهش تنش شد. بر اساس آمار رویترز از بیانیههای وزارت دفاع عربستان، از بیش از ۱۰۵ حمله پهپادی و موشکی به عربستان از ۲۵ تا ۳۱ مارس، این تعداد بین ۱ تا ۶ آوریل به کمی بیش از ۲۵ حمله کاهش یافت.
ارتباط عربستان و ایران حتی با وجود بروز تنشها در آغاز آتشبس ایران و آمریکا، زمانی که وزارت دفاع عربستان از شلیک ۳۱ پهپاد و ۱۶ موشک به سمت پادشاهی در ۷ و ۸ آوریل خبر داد، ادامه یافت. این افزایش تنشها ریاض را بر آن داشت تا اقدام تلافیجویانه علیه ایران و عراق در نظر بگیرد، در حالی که پاکستان برای اطمینان دادن به پادشاهی عربستان، جتهای جنگنده خود را مستقر کرد و با سرعت گرفتن دیپلماسی، ریاض را به خویشتنداری فراخواند.